• Nathalie Eloir, Georges Levecq (Brasserie de l'Abbaye des Rocs) - foto Katrien Bruyland @ epicuralia

Hopbelle

Rotsvast in bier

Nathalie Eloir (Brasserie de l’Abbaye des Rocs)

Als kind zag ze meer dan genoeg brouwen. Daarom studeerde Nathalie Eloir voor bouwkundig ingenieur in plaats van brouwingenieur. Een Montagnarde die geboren is in het bier? Brasserie de l’Abbaye des Rocs, de eerste microbrouwerij van België, liet haar dochter niet zomaar los.

Haar grootvader langs moederskant was brouwer. Een echte, volgens Nathalie Eloir. “Hij zei dat brouwen een vak was. Een goed bier was volgens zijn definitie helder en stabiel, met een mooie schuimkraag. Mijn vader was ambtenaar. Na zijn uren roerde hij in de kookpotten om zijn eigen bier te maken. Elk weekend sleepte hij ons mee naar een andere brouwerij om te kijken hoe ze het daar aanpakten. Als hobbyist zag hij bier als het resultaat van een keukenrecept. Had hij iets gemaakt, dan trok hij er mee naar mijn grootvader. ‘Het is dégoûtant’, zei die steevast.”

In 1979 had Jean-Pierre Eloir zijn eerste bier min of meer op punt. Hij vroeg de accijnzen of hij een uitzonderingsregeling kreeg om in het klein te brouwen. Brasserie de l’Abbaye des Rocs werd officieel de eerste microbrouwerij van België toen Eloir de toestemming kreeg om minder dan 10.000 hectoliter te brouwen. Veel minder. “In het begin brouwde hij om de twee weken vijftig liter. Toen ik ging studeren, wilde mijn vader dat ik in de brouwerij zou komen. Ik had mijn hele kindertijd al zien brouwen en koos voor bouwkundig ingenieur. Omdat ik na mijn studies niet meteen werk vond, hielp ik mijn vader in de brouwerij. En ik deed het nog graag, ook! Uiteindelijk besefte ik dat het toch wel een geweldige kans is om je eigen baas te zijn. Je leeft toch maar één keer? Omdat ik al ingenieur was, haalde ik het diploma brouwingenieur in Louvain-la-Neuve na één extra jaar.”

Partner in crime

In 1996 brouwden Nathalie en haar vader samen 1000 hectoliter. Vandaag zijn het er drie keer zoveel. “Hoewel we het toch vijftien jaar klaargespeeld hebben, kunnen mijn vader en ik niet samenwerken. Mijn moeder werkte ook in de brouwerij. Met haar ging het wel. Mijn vader en ik zijn erg verschillend. Als ik een kant op wilde, vond hij een andere weg. Negen jaar geleden zei mijn moeder tegen mijn vader: ‘Het is de brouwerij of ik.’ Hij was toen zestig en koos voor mijn moeder.” (lacht) Sindsdien is de brouwerij in handen van Nathalie en Georges Levecq, haar partner in crime.

Omdat de vrachtwagen met flessen er maar niet lijkt door te komen, kan er niet gebotteld worden. Georges houdt zijn hopbelle met plezier gezelschap tijdens het interview. Het gebeurt niet vaak dat een koppel lief, leed en brouwketel deelt. En dat de goesting van samen leven en werken er zo vanaf spat. Karaktervol en apart. Pikant en streng. Mysterieus, vol finesse en diepgang. Welke van de drie beschrijvingen past het best bij de vrouw achter Brasserie de l’Abbaye des Rocs? Zij twijfelt tussen 1 en 3. Hij beweert 1 plus 3. De profielen passen respectievelijk bij Abbaye des Rocs, La Montagnarde en Blanche des Honnelles. “De bieren waarvan de beschrijving het meest op mij van toepassing is, zijn de bieren waar ik het meest van hou. Ik drink ze trouwens volgens seizoen.” Hangt de eerste echte kou in de lucht, dan slaat de bierbarometer van de hopbelle om. “De winter begint voor mij op de avond dat ik mijn eerste Abbaye des Rocs drink. Blanche des Honnelles moet dan wachten tot de volgende zomer. La Montagnarde verwijst naar de naam van de inwoners van de streek. Ik heb niets gemeen met de beschrijving van dat bier. En ik drink het ook niet graag. Gelukkig zijn er veel mensen die daar anders over denken. Ik drink het niet maar ik brouw het vaak. Want we verkopen er veel van.” (lacht)

Philadelphia

Bij Brasserie des Rocs wordt het werk eerlijk verdeeld. Nathalie hield zich de voorbije jaren bezig met de productie, Georges deed de administratie. Tot al dat papier hem teveel werd. “Sindsdien hebben we geruild van job. Al beklaag ik me dat nu. (lacht) Ik ben niet voor administratie in de wieg gelegd. Gelukkig werken we zij aan zij wanneer er wordt gebrouwen. We vullen mekaar heel goed aan. We maken zelfs geen ruzie!”

Vijf jaar geleden scheelde het geen haar of Nathalie Eloir was samen met haar Georges vertrokken uit België. “We waren de mentaliteit en het gepolitiseerde leven in Wallonië beu. We wilden naar Philadelphia, om er een microbrouwerij te starten. Op een dag komen we terug van vakantie en loop ik de tuin in. Ons zicht op de vallei had plaats gemaakt voor zicht op de muur van een hangar. De boer had die tijdens onze afwezigheid neergepoot. We hadden er toen echt genoeg van. We wilden weg. Onze overbuur liet toen vallen dat deze eigendom te koop stond: vooraan in de straat van de brouwerij. We passeerden hier ettelijke keren per dag en hadden het niet eens gezien. Toeval bestaat niet. Ik zei: ofwel kopen we dit en blijven we hier, ofwel zijn we weg. We verkochten het huis met zicht op de hangar. In plaats van naar Philadelphia verhuisden we naar het begin van de straat.”

Wie wil zien waarom het koppel achter Brasserie de l’Abbaye des Rocs in Montignies-sur-Roc bleef, kan elke zondag tussen elf en één een kijkje komen nemen. De twaalfde-eeuwse molen is het perfecte winterse decor voor een bierig aperitief. De Honnelles, de rivier die haar naam gaf aan de gemeente waar deze plaats deel van uitmaakt, stroomt via de ‘Cascade du Moulin’ over het landgoed dat Nathalie en Georges kochten. De brouwerij, een kilometer verderop, maakt ook deel uit van het Parc Naturel des Haut Pays. De mijnwerkers uit de Borinage en het noorden van Frankrijk kwamen vroeger naar deze groene long om letterlijk op adem te komen. Sinds de mijnen dicht zijn, kan het nog steeds figuurlijk bij een glas bier.

Over de grens

Van alle bieren die ze brouwen, wil Nathalie graag haar nieuwste laten proeven. Probleem: er rest nog welgeteld één flesje. We delen door drie. “Zes maanden terug besloten we onze Abbaye des Rocs blonde om te gooien door onder andere de gist te veranderen. We maakten er Passe Tout Outre van 6,5 graden van. Dat betekent zoveel als ‘er over gaan’. Je kan over de grens gaan, hier twee kilometer verderop. Je kan ook over de grens van bier drinken gaan. (lacht) Het bier bevat vier hoppen, waarvan één Waalse. Luc Lagache, de enige hopboer van Wallonië, is trouwens een Vlaming. Hij vertelde dat hij een nieuwe variëteit had en vroeg of ik ze wilde proberen. Het staal was net genoeg voor twee brouwsels. We wilden een verfrissend, dorstlessend en smakelijk bier met een hoppig karakter. Noem het alstublieft geen IPA. We doen niet mee aan het hop-opbod. We zijn Belgische brouwers. Er is geen enkele reden om Amerikanen te kopiëren. Ik denk dat we er in geslaagd zijn een bier te brouwen dat dorstlessend is voor elk moment van de dag. Je proeft pure mout. We voegen geen suikers toe. Dat toucheke? Aromahop. Niet teveel. Er mag niets ‘vasthaken’. We streven naar evenwichtige bieren. Niets te kruidig, niets te hoppig. Wie een bier van bij ons proeft, moet er in de mond aangename herinneringen aan overhouden. Trendy of hip interesseert ons niet. Onze distributeur zegt ons dat als een klant ons ontdekt die niet meer afhaakt. Dat kan kloppen. Het succes van Passe Tout Outre verraste ons wel, omdat blond niet eens onze specialiteit is. Er was een probleempje met het etiket. Niemand leek daar om te malen. Alles vloog de deur uit zonder etiket.”

Na al die jaren wordt Brasserie de l’Abbaye des Rocs pas sinds kort ontdekt door Waalse bierliefhebbers. “De mensen van hier moesten niet van onze bieren weten. Ze dronken alleen Jupiler. (lacht) Daarom voerde mijn vader zijn bier van in het begin al uit naar Italië en Canada. Tachtig procent van onze bieren vertrekt naar het buitenland, vijftien procent naar Vlaanderen. In Wallonië begint het beetje bij beetje. Als het een trend is of ze je bieren in het buitenland hebben gezien, komen ze af. De eerste jaren zie je geen kat. Sinds onze etiketloze Passe Tout Outre lijkt het hek van de dam. We hebben geen bier meer en ineens willen ze het allemaal. Dat er een paar ontdekt hebben dat Brasserie de l’Abbaye des Rocs het goed doet op Ratebeer, kan duidelijk geen kwaad.”

De toekomst van Nathalie Eloir, de ‘Montagnarde’ die geen Montagnarde drinkt, ziet er zeer rooskleurig uit. “Al is het op dit moment een beetje de hel. We zijn een slachtoffer van ons succes. In september hadden we zesentwintig palletten meer bier kunnen verkopen, was er capaciteit geweest. We kunnen niet volgen. Gelukkig is de financiering van onze uitbreiding rond. We waren er een jaar lang zoet mee. De lagertanks zijn inmiddels besteld. Binnenkort kunnen we drie keer zoveel bier brouwen als we nu doen. Ik kan onze klanten eindelijk geruststellen dat ze in 2017 meer bier van bij ons mogen verwachten.”

Katrien Bruyland
@epicuralia

update online maart 2017 – copyright tekst en foto’s @epicuralia
Voor het eerst gepubliceerd in Bierpassie Magazine n°73, december-januari-februari 2017

hopbelle

Hopbelle

Deze reeks portretten knipoogt naar de groene, vrouwelijke belletjes die voor het pittige karakter van bier zorgen.
Hopbelle is een eretitel. Sommige natuurlijke schoonheden zijn geboren in Belgisch bier. Anderen werden geroepen op latere leeftijd. Even verscheiden als de wereld van onze bieren, zijn de verhalen van hopbelles die ons gerstenat
een warm hart toedragen.